Người lao động tự ý nghỉ việc ngay mà không báo trước có thể phải bồi thường cho công ty. Tuy nhiên, không phải mọi trường hợp nghỉ việc không báo trước đều trái pháp luật. Theo Bộ luật Lao động 2019, nghĩa vụ bồi thường phụ thuộc vào lý do nghỉ việc và việc người lao động có tuân thủ thời hạn báo trước theo quy định hay không. Bài viết sau sẽ phân tích rõ các quy định trên.
Trách nhiệm của người lao động khi nghỉ việc không báo trước
Căn cứ khoản 1 Điều 35 Bộ luật Lao động 2019 và Điều 7 Nghị định 145/2020/NĐ-CP, người lao động có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động nhưng bắt buộc phải báo trước cho người sử dụng lao động, cụ thể như sau:
Làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn: Người lao động phải thực hiện nghĩa vụ báo trước ít nhất 45 ngày.
Làm việc theo hợp đồng lao động xác định thời hạn từ 12 tháng đến 36 tháng: Thời hạn báo trước bắt buộc là ít nhất 30 ngày.
Làm việc theo hợp đồng lao động xác định thời hạn dưới 12 tháng: Thời hạn báo trước tối thiểu là ít nhất 03 ngày làm việc.
Ngành, nghề, công việc đặc thù: Đối với một số vị trí công việc mang tính chất đặc thù như người quản lý doanh nghiệp, thành viên tổ lái tàu bay, nhân viên kỹ thuật bảo dưỡng tàu bay, thuyền viên… thì thời hạn báo trước quy định riêng là ít nhất 120 ngày (đối với hợp đồng không xác định thời hạn hoặc hợp đồng có thời hạn từ 12 tháng trở lên) hoặc ít nhất bằng 1/4 thời hạn hợp đồng (đối với hợp đồng dưới 12 tháng).
Căn cứ khoản 2 Điều 35 Bộ luật Lao động 2019, người lao động có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động mà không cần báo trước trong các trường hợp sau:
Người lao động không được bố trí theo đúng công việc, địa điểm làm việc hoặc không được bảo đảm điều kiện làm việc theo thỏa thuận (trừ trường hợp điều chuyển tạm thời theo Điều 29 BLLĐ 2019).
Người lao động không được trả đủ lương hoặc trả lương không đúng thời hạn, trừ trường hợp vì lý do bất khả kháng quy định tại khoản 4 Điều 97 BLLĐ 2019.
Bị người sử dụng lao động ngược đãi, đánh đập hoặc có lời nói, hành vi nhục mạ, hành vi làm ảnh hưởng đến sức khỏe, nhân phẩm, danh dự; bị cưỡng bức lao động.
Bị quấy rối tình dục tại nơi làm việc.
Lao động nữ mang thai phải nghỉ việc theo chỉ định của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có thẩm quyền theo quy định tại khoản 1 Điều 138 BLLĐ 2019.
Người lao động đã đủ tuổi nghỉ hưu theo Điều 169 BLLĐ 2019, trừ trường hợp các bên có thỏa thuận khác.
Người sử dụng lao động cung cấp thông tin không trung thực khi giao kết hợp đồng theo khoản 1 Điều 16 BLLĐ 2019 làm ảnh hưởng đến việc thực hiện hợp đồng.
Ngoài ra còn một số trường hợp người lao động nghỉ việc mà không cần báo trước như:
Do các bên thỏa thuận về việc chấm dứt Hợp đồng lao động không cần báo trước.
Đối với thời gian thử việc, căn cứ khoản 2 Điều 27 BLLĐ 2019, trong thời gian thử việc, mỗi bên có quyền hủy bỏ thỏa thuận thử việc mà không cần báo trước và không phải bồi thường.
Căn cứ Điều 40 Bộ luật Lao động 2019, khi đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật, người lao động phải gánh chịu các nghĩa vụ tài chính và hệ quả pháp lý sau:
Không được hưởng trợ cấp thôi việc
Phải bồi thường cho người sử dụng lao động nửa tháng tiền lương theo hợp đồng lao động và một khoản tiền tương ứng với tiền lương theo hợp đồng lao động trong những ngày không báo trước.
Phải hoàn trả toàn bộ chi phí đào tạo cho người sử dụng lao động theo quy định tại Điều 62 BLLĐ 2019 nếu trước đó được gửi đi đào tạo nghề từ kinh phí của doanh nghiệp.
Để hạn chế tranh chấp và tránh phát sinh nghĩa vụ bồi thường, người lao động nên:
Kiểm tra loại hợp đồng lao động và thời hạn báo trước theo khoản 1 Điều 35 Bộ luật Lao động 2019.
Xác định mình có thuộc trường hợp được nghỉ việc không cần báo trước theo khoản 2 Điều 35 hay không.
Lưu giữ hợp đồng lao động, bảng lương, tin nhắn, email và các tài liệu chứng minh lý do nghỉ việc.
Gửi thông báo chấm dứt hợp đồng bằng hình thức có thể lưu lại chứng cứ, kể cả trong trường hợp pháp luật không yêu cầu báo trước.
Chế định báo trước khi đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động được thiết lập dựa trên nguyên tắc cân bằng quyền và lợi ích hợp pháp của cả người lao động và người sử dụng lao động. Người lao động có quyền tự do lựa chọn việc làm nhưng phải có trách nhiệm tuân thủ trình tự, thời hạn báo trước theo luật định để tránh bị khép vào hành vi chấm dứt hợp đồng trái pháp luật và gánh chịu nghĩa vụ bồi thường.
============================================
CÔNG TY LUẬT TNHH MTV HÃNG LUẬT THÀNH DANH
Địa chỉ trụ sở: 7C Nguyễn Văn Tiết, phường Lái Thiêu, Thành phố Hồ Chí Minh
Địa chỉ chi nhánh: 38 Bùi Viện, Đồng Xoài, Đồng Nai
Địa chỉ Văn phòng giao dịch: 278 Phạm Văn Bạch, phường Tân Sơn, Thành phố Hồ Chí Minh
Hotline: 0962 442 839
Email: hangluatthanhdanh@gmail.com
Web: www.hangluatthanhdanh.vn
Giờ làm việc: Thứ 2 đến Thứ 6 - 7:30AM to 5:30PM. Thứ 7 - 7:30Am to 11:30AM
Hotline