Việc quay phim, chụp ảnh người khác rồi đăng tải lên Facebook, TikTok hoặc các nền tảng trực tuyến có thể xâm phạm quyền đối với hình ảnh, danh dự, nhân phẩm và đời sống riêng tư của cá nhân. Tùy vào tính chất, mục đích sử dụng hình ảnh và nội dung đăng tải, người thực hiện có thể phải gỡ bỏ video, xin lỗi công khai, bồi thường thiệt hại hoặc chịu trách nhiệm hành chính, hình sự theo quy định pháp luật.

Bồi thường khi bị xâm phạm về hình ảnh
Căn cứ Điều 32 Bộ luật Dân sự năm 2015, cá nhân có quyền đối với hình ảnh của mình. Cụ thể:
Việc sử dụng hình ảnh của cá nhân phải được người đó đồng ý.
Việc sử dụng hình ảnh của người khác vì mục đích thương mại thì phải trả thù lao cho người có hình ảnh, trừ trường hợp các bên có thỏa thuận khác.
Theo đó, việc quay phim, chụp ảnh được người khác không đồng nghĩa với việc người quay, chụp đương nhiên có quyền đăng tải, công khai hoặc sử dụng hình ảnh đó cho mọi mục đích.
Ngoài ra, theo khoản 2 Điều 32 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định một số trường hợp sử dụng hình ảnh không cần sự đồng ý, bao gồm:
Hình ảnh được sử dụng vì lợi ích quốc gia, dân tộc, lợi ích công cộng
Hình ảnh thu được từ các hoạt động công cộng, với điều kiện không làm tổn hại đến danh dự, nhân phẩm, uy tín của người có hình ảnh.
Như vậy, không phải mọi trường hợp đăng hình ảnh người khác khi chưa được đồng ý đều đương nhiên vi phạm pháp luật. Việc xác định hành vi có trái pháp luật hay không cần căn cứ vào hoàn cảnh ghi hình, mục đích sử dụng, nội dung đăng tải và các quy định có liên quan.
Căn cứ khoản 3 Điều 32 Bộ luật Dân sự năm 2015, người có hình ảnh bị sử dụng trái quy định pháp luật có quyền yêu cầu Tòa án buộc người vi phạm và các chủ thể có liên quan thu hồi, tiêu hủy, chấm dứt việc sử dụng hình ảnh, bồi thường thiệt hại và áp dụng các biện pháp xử lý khác theo quy định pháp luật.
Đồng thời, theo Điều 34 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định trường hợp video hoặc bài đăng còn chứa thông tin làm ảnh hưởng xấu đến danh dự, nhân phẩm, uy tín của cá nhân, thì người bị ảnh hưởng yêu cầu bác bỏ thông tin đó. Người bị xâm phạm còn có thể yêu cầu gỡ bỏ, cải chính thông tin trên phương tiện đã đăng tải, xin lỗi công khai và bồi thường thiệt hại theo quy định.
Bên cạnh đó, Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân số 91/2025/QH15 có hiệu lực từ ngày 01/01/2026. Theo khoản 1 Điều 4 của Luật này, chủ thể dữ liệu cá nhân có quyền yêu cầu xóa, hạn chế xử lý dữ liệu cá nhân; phản đối việc xử lý dữ liệu; khiếu nại, tố cáo, khởi kiện và yêu cầu bồi thường thiệt hại theo quy định pháp luật. Việc áp dụng còn phụ thuộc vào phạm vi điều chỉnh, mục đích xử lý dữ liệu và các trường hợp ngoại lệ do pháp luật quy định.
Do đó, khi hình ảnh hoặc video bị sử dụng trái pháp luật, người bị ảnh hưởng có thể yêu cầu người đăng gỡ bỏ nội dung, chấm dứt việc sử dụng hình ảnh và thực hiện các biện pháp khắc phục phù hợp. Trường hợp không được giải quyết, người bị xâm phạm có thể yêu cầu cơ quan có thẩm quyền hoặc Tòa án bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mình.
Pháp luật Việt Nam quy định một số căn cứ bồi thường thiệt hại do bị xâm phạm quyền đối với hình ảnh như sau:
Theo khoản 3 Điều 32 Bộ luật Dân sự năm 2015, người có hình ảnh bị sử dụng trái pháp luật có quyền yêu cầu bồi thường thiệt hại.
Căn cứ Điều 584 và Điều 585 Bộ luật Dân sự năm 2015, trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng được xác định trên cơ sở hành vi xâm phạm, thiệt hại thực tế và các điều kiện chịu trách nhiệm theo quy định pháp luật. Thiệt hại được bồi thường phải được xác định cụ thể, bảo đảm nguyên tắc bồi thường toàn bộ và kịp thời.
Ngoài ra, theo khoản 1 Điều 32 Bộ luật Dân sự năm 2015, việc sử dụng hình ảnh của người khác vì mục đích thương mại phải trả thù lao cho người có hình ảnh, trừ trường hợp các bên có thỏa thuận khác.
Trường hợp video được đăng kèm lời lẽ xúc phạm, thông tin sai sự thật hoặc nội dung gây ảnh hưởng xấu đến danh dự, nhân phẩm, uy tín của người xuất hiện trong video, trách nhiệm bồi thường còn có thể được xem xét theo Điều 34 và Điều 592 Bộ luật Dân sự năm 2015.
Theo Điều 592 Bộ luật Dân sự năm 2015, thiệt hại do danh dự, nhân phẩm, uy tín bị xâm phạm bao gồm:
Chi phí hợp lý để hạn chế, khắc phục thiệt hại;
Thu nhập thực tế bị mất hoặc bị giảm sút;
Thiệt hại khác do luật quy định;
Khoản tiền bù đắp tổn thất về tinh thần.
Mức bồi thường tổn thất về tinh thần do các bên thỏa thuận. Nếu không thỏa thuận được, mức tối đa là không quá mười lần mức lương cơ sở do Nhà nước quy định cho một người có danh dự, nhân phẩm, uy tín bị xâm phạm.
Việc yêu cầu bồi thường cần có căn cứ chứng minh hành vi xâm phạm, thiệt hại phát sinh và mối quan hệ giữa hành vi với thiệt hại. Không phải cứ bị đăng hình ảnh lên mạng xã hội là đương nhiên được bồi thường ở một mức tiền cố định.
Theo khoản 1 Điều 101 Nghị định số 15/2020/NĐ-CP, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 14/2022/NĐ-CP, hành vi lợi dụng mạng xã hội để cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, sai sự thật, xuyên tạc, vu khống hoặc xúc phạm uy tín của cơ quan, tổ chức, danh dự, nhân phẩm của cá nhân có thể bị xử phạt vi phạm hành chính.
Mức phạt theo quy định này là từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với tổ chức vi phạm; mức phạt đối với cá nhân bằng một nửa mức phạt đối với tổ chức theo quy định chung tại Điều 4 Nghị định số 15/2020/NĐ-CP. Người vi phạm còn có thể bị buộc gỡ bỏ thông tin sai sự thật, gây nhầm lẫn hoặc vi phạm pháp luật theo quy định.
Tuy nhiên, việc đăng hình ảnh người khác khi chưa được đồng ý không mặc nhiên bị xử phạt theo Điều 101. Cơ quan có thẩm quyền cần xác định hành vi cụ thể có thuộc trường hợp vi phạm được quy định tại điều khoản này hay không.
Nếu hành vi đăng tải có tính chất nghiêm trọng và đáp ứng đầy đủ dấu hiệu cấu thành tội phạm, người thực hiện có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Bộ luật Hình sự năm 2015, đã được sửa đổi, bổ sung. Cụ thể:
Tội làm nhục người khác (Điều 155): Có thể được xem xét khi hành vi xúc phạm nghiêm trọng nhân phẩm, danh dự của người khác và đáp ứng các dấu hiệu cấu thành tội phạm.
Tội vu khống (Điều 156): Có thể được xem xét khi có hành vi bịa đặt hoặc loan truyền những điều biết rõ là sai sự thật nhằm xúc phạm nghiêm trọng danh dự, nhân phẩm hoặc gây thiệt hại đến quyền, lợi ích hợp pháp của người khác, hoặc thuộc trường hợp khác được điều luật quy định.
Việc quay phim, chụp ảnh hoặc đăng tải hình ảnh tự thân không đồng nghĩa với việc cấu thành một trong các tội danh trên. Trách nhiệm hình sự phải được xác định căn cứ vào hành vi thực tế, nội dung đăng tải, mục đích, hậu quả và các dấu hiệu pháp lý tương ứng.
Khi phát hiện hình ảnh hoặc video của mình bị đăng tải trái pháp luật, người bị ảnh hưởng nên thực hiện các bước sau:
Lưu giữ chứng cứ: Chụp ảnh màn hình, lưu đường dẫn, thời điểm đăng tải, nội dung bình luận và các tài liệu liên quan.
Yêu cầu gỡ bỏ nội dung: Liên hệ người đăng hoặc nền tảng mạng xã hội để đề nghị xóa video, bài viết và chấm dứt việc sử dụng hình ảnh trái phép.
Yêu cầu xin lỗi, cải chính và bồi thường: Trường hợp có căn cứ cho thấy quyền, lợi ích hợp pháp bị xâm phạm hoặc phát sinh thiệt hại, người bị ảnh hưởng có thể yêu cầu khắc phục theo quy định pháp luật.
Đề nghị cơ quan có thẩm quyền xử lý: Nếu hành vi có dấu hiệu vi phạm hành chính hoặc tội phạm, người bị ảnh hưởng có thể gửi đơn trình báo, tố giác kèm theo chứng cứ đến cơ quan có thẩm quyền.
Việc xử lý cần căn cứ vào tính chất của hành vi và chứng cứ cụ thể. Người bị xâm phạm nên tránh tự ý phát tán thêm hình ảnh, thông tin cá nhân của người đăng nhằm đáp trả, vì việc này có thể làm phát sinh tranh chấp pháp lý khác.
Pháp luật Việt Nam bảo vệ quyền đối với hình ảnh, danh dự, nhân phẩm và uy tín của cá nhân. Khi hình ảnh bị sử dụng trái pháp luật, người bị ảnh hưởng có thể yêu cầu chấm dứt việc sử dụng, gỡ bỏ nội dung, cải chính, xin lỗi và bồi thường thiệt hại nếu có căn cứ. Tùy tính chất, mức độ vi phạm, người đăng tải còn có thể bị xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định pháp luật.
===========================================
CÔNG TY LUẬT TNHH MTV HÃNG LUẬT THÀNH DANH
Địa chỉ trụ sở: 7C Nguyễn Văn Tiết, phường Lái Thiêu, Thành phố Hồ Chí Minh
Địa chỉ chi nhánh: 38 Bùi Viện, Đồng Xoài, Đồng Nai
Địa chỉ Văn phòng giao dịch: 278 Phạm Văn Bạch, phường Tân Sơn, Thành phố Hồ Chí Minh
Hotline: 0962 442 839
Email: hangluatthanhdanh@gmail.com
Web: www.hangluatthanhdanh.vn
Giờ làm việc: Thứ 2 đến Thứ 6 - 7:30AM to 5:30PM. Thứ 7 - 7:30Am to 11:30AM
Hotline