Vì tin tưởng người quen mà người dân thường đồng ý cho mượn căn cước công dân (CCCD) nhưng không biết rằng giấy tờ của mình được sử dụng để xin việc, ký hợp đồng lao động và đăng ký bảo hiểm xã hội (BHXH) tại một doanh nghiệp. Chỉ đến khi làm thủ tục hưởng BHXH một lần, người này mới phát hiện dữ liệu bảo hiểm ghi nhận thêm thời gian đóng tại nơi mình chưa từng làm việc. Vậy trong trường hợp này, người cho mượn CCCD có phải chịu trách nhiệm không? Thời gian đóng BHXH bị trùng được xử lý như thế nào? Người dân cần làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình?

Cách xử lý khi bị trùng sổ bảo hiểm xã hội
CCCD chứa thông tin định danh cá nhân, được sử dụng trong nhiều thủ tục hành chính và giao dịch. Khi một người sử dụng CCCD của người khác để đăng ký làm việc, doanh nghiệp có thể kê khai thông tin người đứng tên vào hồ sơ lao động và hồ sơ tham gia BHXH.
Tình trạng này có thể dẫn đến:
- Ghi nhận sai quá trình tham gia: Dữ liệu BHXH thể hiện người đứng tên CCCD làm việc tại doanh nghiệp mà họ thực tế không làm việc.
- Trùng thời gian đóng BHXH: Nếu người đứng tên đang làm việc và tham gia BHXH tại một doanh nghiệp khác trong cùng thời gian, hai quá trình đóng có thể bị chồng lấn.
- Phát sinh vướng mắc khi hưởng chế độ: Khi làm thủ tục hưởng BHXH một lần, dữ liệu không khớp với quá trình làm việc thực tế có thể khiến hồ sơ cần được xác minh, điều chỉnh trước khi giải quyết.
Cần phân biệt rằng việc cho mượn CCCD không tự động đồng nghĩa với việc người cho mượn đã đồng ý ký hợp đồng lao động hoặc tham gia BHXH tại doanh nghiệp đó.
Đây là vấn đề cần xem xét dựa trên ý chí của các bên, mục đích cho mượn giấy tờ và cách thức sử dụng CCCD.
- Nếu chỉ cho mượn CCCD mà không biết mục đích sử dụng: Cần làm rõ người cho mượn có biết, có đồng ý hoặc có ủy quyền cho người khác ký hợp đồng lao động hay không. Việc chỉ cho mượn giấy tờ không đương nhiên chứng minh người đó đã giao kết hợp đồng lao động.
- Nếu người mượn tự ý sử dụng CCCD để ký hợp đồng: Cần xác minh ai là người trực tiếp ký, cung cấp hồ sơ và làm việc tại doanh nghiệp. Hợp đồng mang tên người cho mượn không mặc nhiên chứng minh họ là người thực tế giao kết và thực hiện hợp đồng.
- Nếu có sự đồng ý hoặc hỗ trợ kê khai thông tin sai: Trách nhiệm của người liên quan phải được đánh giá dựa trên hành vi cụ thể, mức độ lỗi và quy định pháp luật áp dụng.
Vì vậy, không thể chỉ dựa vào việc CCCD xuất hiện trong hồ sơ BHXH để kết luận người đứng tên đã vi phạm pháp luật. Ngược lại, việc không biết mục đích sử dụng cũng cần được làm rõ bằng các tài liệu, chứng cứ liên quan.
Kiểm tra quá trình đóng: Đề nghị cơ quan BHXH xác định doanh nghiệp, thời gian đóng và thông tin được kê khai dưới tên mình.
Trình bày rõ sự việc: Nêu rõ hoàn cảnh cho mượn CCCD, mục đích cho mượn mà mình được biết và việc không trực tiếp làm việc hoặc ký hợp đồng tại doanh nghiệp liên quan, nếu đúng thực tế.
Thu thập chứng cứ: Lưu giữ tin nhắn trao đổi với người mượn CCCD, giấy tờ liên quan đến công việc thực tế, hợp đồng lao động, bảng lương và các tài liệu có thể chứng minh quá trình làm việc.
Đề nghị xác minh, điều chỉnh: Liên hệ cơ quan BHXH để được hướng dẫn thủ tục xử lý dữ liệu sai lệch, xác định thời gian đóng hợp lệ và giải quyết hồ sơ hưởng BHXH một lần theo quy định.
Yêu cầu cơ quan có thẩm quyền hỗ trợ nếu cần: Nếu người mượn CCCD không hợp tác hoặc có dấu hiệu lập hồ sơ trái phép, người bị ảnh hưởng có thể đề nghị cơ quan có thẩm quyền xác minh và xử lý.
Người dân nên lưu lại văn bản đã nộp và kết quả giải quyết. Không nên tự ý yêu cầu xóa toàn bộ thời gian đóng BHXH khi chưa xác định rõ dữ liệu nào không chính xác.
Không cho người khác sử dụng CCCD để thực hiện thủ tục liên quan đến lao động, tiền lương hoặc bảo hiểm khi chưa biết rõ mục đích.
Không giao giấy tờ cá nhân để người khác ký kết hợp đồng hoặc kê khai thông tin thay mình nếu chưa hiểu rõ nội dung và phạm vi ủy quyền.
Thường xuyên kiểm tra quá trình tham gia BHXH, nhất là khi có dấu hiệu thông tin cá nhân bị sử dụng ngoài mục đích ban đầu.
Khi phát hiện đóng trùng, cần phân biệt giữa lỗi dữ liệu, việc sử dụng CCCD sai mục đích và hành vi gian lận. Mỗi trường hợp có cách xác minh, xử lý khác nhau.
Cho mượn CCCD nhưng không biết người khác sử dụng để ký hợp đồng lao động và đăng ký BHXH có thể khiến người đứng tên gặp khó khăn khi thực hiện thủ tục hưởng BHXH một lần. Tuy nhiên, việc xuất hiện tên trong hồ sơ không đồng nghĩa với việc người đó đương nhiên phải chịu trách nhiệm về toàn bộ giao dịch do người khác thực hiện. Khi phát hiện bất thường, người dân cần chủ động kiểm tra dữ liệu, cung cấp chứng cứ và đề nghị cơ quan BHXH xác minh, điều chỉnh theo đúng quy định. Đồng thời, đây cũng là lời nhắc nhở mỗi người cần thận trọng khi giao giấy tờ định danh cho người khác, kể cả người quen.
=======================================
CÔNG TY LUẬT TNHH MTV HÃNG LUẬT THÀNH DANH
Địa chỉ trụ sở: 7C Nguyễn Văn Tiết, phường Lái Thiêu, Thành phố Hồ Chí Minh
Địa chỉ chi nhánh: 38 Bùi Viện, Đồng Xoài, Đồng Nai
Địa chỉ Văn phòng giao dịch: 278 Phạm Văn Bạch, phường Tân Sơn, Thành phố Hồ Chí Minh
Hotline: 0962 442 839
Email: hangluatthanhdanh@gmail.com
Web: www.hangluatthanhdanh.vn
Giờ làm việc: Thứ 2 đến Thứ 6 - 7:30AM to 5:30PM. Thứ 7 - 7:30Am to 11:30AM
Hotline