LY HÔN CÓ YẾU TỐ NƯỚC NGOÀI XỬ LÝ RA SAO THEO QUY ĐỊNH PHÁP LUẬT VIỆT NAM?

Tin tức & sự kiện

Ly hôn có yếu tố nước ngoài là vụ việc hôn nhân và gia đình có tính chất phức tạp do liên quan đến đương sự, tài sản hoặc quan hệ pháp lý ở nhiều quốc gia khác nhau. Vì vậy, việc xác định đúng thẩm quyền của Tòa án, chuẩn bị đầy đủ hồ sơ và thực hiện đúng trình tự, thủ tục tố tụng là yếu tố quan trọng để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các bên theo quy định pháp luật Việt Nam.

Quy định về thủ tục ly hôn có yếu tố nước ngoài

1. Ly hôn có yếu tố nước ngoài là gì?

Căn cứ Điều 127 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014, ly hôn có yếu tố nước ngoài là việc ly hôn thuộc một trong các trường hợp sau:

- Ly hôn giữa công dân Việt Nam với người nước ngoài;

- Ly hôn giữa người nước ngoài với nhau nhưng thường trú tại Việt Nam;

- Vợ chồng đều là công dân Việt Nam nhưng một bên đang cư trú, làm việc hoặc định cư ở nước ngoài;

- Vợ chồng là công dân Việt Nam nhưng có tài sản tranh chấp ở nước ngoài;

- Quan hệ hôn nhân được xác lập hoặc thực hiện tại nước ngoài theo quy định pháp luật của quốc gia khác.

Đối với trường hợp công dân Việt Nam không thường trú tại Việt Nam vào thời điểm yêu cầu ly hôn thì việc giải quyết ly hôn được thực hiện theo pháp luật của nước nơi vợ chồng có nơi thường trú chung. Trường hợp không có nơi thường trú chung thì áp dụng pháp luật Việt Nam.

Riêng đối với bất động sản ở nước ngoài, việc giải quyết khi ly hôn được thực hiện theo pháp luật của quốc gia nơi có bất động sản đó.

2. Thẩm quyền giải quyết ly hôn có yếu tố nước ngoài

Theo quy định tại Điều 35 và Điều 37 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, các vụ việc ly hôn có yếu tố nước ngoài thuộc thẩm quyền giải quyết sơ thẩm của Tòa án nhân dân cấp tỉnh. Thông thường, vụ án sẽ được giải quyết tại Tòa án nhân dân cấp tỉnh nơi bị đơn cư trú hoặc làm việc tại Việt Nam. Trường hợp bị đơn ở nước ngoài hoặc không xác định được nơi cư trú thì thẩm quyền được xác định theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự.

Tuy nhiên, từ ngày 01/7/2025, theo quy định mới về tổ chức hệ thống Tòa án, thẩm quyền giải quyết sơ thẩm các vụ việc dân sự, bao gồm cả các vụ việc ly hôn có yếu tố nước ngoài, được giao cho Tòa án nhân dân khu vực.

3. Hồ sơ ly hôn có yếu tố nước ngoài gồm những gì?

Hồ sơ yêu cầu giải quyết ly hôn có yếu tố nước ngoài thường bao gồm:

- Đơn khởi kiện ly hôn hoặc Đơn yêu cầu công nhận thuận tình ly hôn theo mẫu của Tòa án;

- Bản chính Giấy chứng nhận đăng ký kết hôn;

- Bản sao có chứng thực Căn cước công dân, hộ chiếu hoặc giấy tờ tùy thân hợp pháp của các bên;

- Giấy xác nhận cư trú hoặc tài liệu chứng minh nơi cư trú của vợ, chồng;

- Bản sao Giấy khai sinh của con chung (nếu có);

- Tài liệu chứng minh quyền sở hữu tài sản tranh chấp (nếu có);

- Tài liệu chứng minh việc một bên đang cư trú, học tập hoặc làm việc ở nước ngoài;

- Các tài liệu, chứng cứ khác liên quan đến vụ việc.

Trường hợp giấy tờ do cơ quan nước ngoài cấp thì thông thường phải được hợp pháp hóa lãnh sự, dịch sang tiếng Việt và công chứng hoặc chứng thực theo quy định của pháp luật Việt Nam trước khi nộp cho Tòa án.

Nếu việc kết hôn được đăng ký tại nước ngoài, các bên có thể phải thực hiện thủ tục ghi chú kết hôn tại cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam trước khi tiến hành thủ tục ly hôn.

4. Trình tự giải quyết ly hôn có yếu tố nước ngoài

Bước 1: Nộp hồ sơ tại Tòa án có thẩm quyền

Người yêu cầu ly hôn nộp hồ sơ tại Tòa án nhân dân có thẩm quyền theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự.

Bước 2: Tòa án xem xét hồ sơ và thông báo nộp tạm ứng án phí

Sau khi tiếp nhận hồ sơ, Tòa án kiểm tra tính hợp lệ của hồ sơ. Trường hợp hồ sơ đầy đủ và thuộc thẩm quyền giải quyết, Tòa án sẽ ban hành thông báo nộp tiền tạm ứng án phí.

Bước 3: Nộp tiền tạm ứng án phí

Người khởi kiện thực hiện việc nộp tiền tạm ứng án phí tại cơ quan thi hành án dân sự có thẩm quyền và nộp lại biên lai cho Tòa án để được thụ lý vụ án.

Bước 4: Tòa án tiến hành giải quyết vụ việc

Sau khi thụ lý, Tòa án thực hiện các thủ tục tố tụng theo quy định như:

- Xác minh thông tin đương sự;

- Thu thập chứng cứ;

- Hòa giải;

- Tống đạt giấy tờ tố tụng;

- Thực hiện ủy thác tư pháp (nếu cần);

- Mở phiên họp hoặc phiên tòa để giải quyết vụ việc.

5. Trường hợp một bên đang ở nước ngoài

Khi một bên đương sự đang cư trú ở nước ngoài, Tòa án Việt Nam phải thực hiện việc tống đạt văn bản tố tụng hoặc ủy thác tư pháp thông qua cơ quan có thẩm quyền của quốc gia liên quan theo điều ước quốc tế hoặc nguyên tắc có đi có lại.

Trong trường hợp đã thực hiện đầy đủ các thủ tục tố tụng theo quy định nhưng đương sự vẫn không tham gia tố tụng hoặc cố tình vắng mặt, Tòa án có thể xem xét giải quyết vắng mặt theo quy định của pháp luật.

6. Kết luận

Ly hôn có yếu tố nước ngoài là thủ tục pháp lý tương đối phức tạp do liên quan đến nhiều quy định về thẩm quyền giải quyết, pháp luật áp dụng và thủ tục tố tụng quốc tế. Việc chuẩn bị đầy đủ hồ sơ, xác định đúng Tòa án có thẩm quyền và xây dựng phương án giải quyết phù hợp ngay từ đầu sẽ giúp tiết kiệm thời gian, chi phí và bảo vệ tốt nhất quyền lợi hợp pháp của các bên.

====================================

CÔNG TY LUẬT TNHH MTV HÃNG LUẬT THÀNH DANH