Ly hôn đơn phương thường phát sinh khi một bên muốn chấm dứt quan hệ mà bên còn lại không đồng thuận. Bài viết sau đây của Hãng luật Thành Danh sẽ phân tích rõ khái niệm, trường hợp bị hạn chế, thủ tục và quyền vắng mặt tại Tòa án trong thủ tục ly hôn đơn phương.

Các quy định của pháp luật về ly hôn đơn phương
Ly hôn đơn phương hình thành khi quan hệ hôn nhân rơi vào trạng thái không thể duy trì và chỉ một bên yêu cầu Tòa án giải quyết. Theo quy định tại Điều 51 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014 quy định chủ thể có quyền nộp đơn khởi kiện bao gồm:
Vợ, chồng hoặc cả hai người có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn.
Cha, mẹ, người thân thích khác khi một bên vợ, chồng do bị bệnh tâm thần hoặc mắc bệnh khác mà không thể nhận thức, làm chủ được hành vi của mình, đồng thời là nạn nhân của bạo lực gia đình do chồng, vợ của họ gây ra làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến tính mạng, sức khỏe, tinh thần của họ.
Ngoài ra, tại Điều 56 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, quy định Tòa án giải quyết ly hôn đơn phương khi vợ, chồng có hành vi bạo lực gia đình, hôn nhân rơi vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài, mục đích hôn nhân không đạt được. Một số căn cứ điển hình gồm:
Hành vi bạo lực gia đình;
Vi phạm nghiêm trọng quyền – nghĩa vụ vợ chồng;
Ngoại tình, cô lập, xúc phạm, kiểm soát tài chính;
Không chăm sóc, bỏ mặc, ngăn cản quan hệ xã hội hợp pháp.
Quyền ly hôn sẽ bị giới hạn trong một số trường hợp được quy định cụ thể tại khoản 3 Điều 51 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014 và Điều 2 Nghị quyết 01/2024/NQ-HĐTP. Cụ thể:
Vợ đang mang thai;
Vợ đã sinh con nhưng không nuôi con trong khoảng thời gian từ khi sinh con đến khi con dưới 12 tháng tuổi
Vợ đã sinh con nhưng con chết trong khoảng thời gian dưới 12 tháng tuổi kể từ khi sinh con;
Vợ có thai từ 22 tuần tuổi trở lên mà phải đình chỉ thai nghén;
Đây là quy định bắt buộc nhằm bảo đảm quyền lợi cho người phụ nữ trong giai đoạn có thai, nhằm tránh rủi ro về sức khỏe và tinh thần. Thẩm quyền yêu cầu ly hôn trong thời gian này chỉ thuộc về người vợ hoặc cơ quan, người thân thích thỏa mãn điều kiện luật định.
Để tiến hành ly hôn, cần chuẩn bị đầy đủ các hồ sơ sau:
Đơn khởi kiện ly hôn theo mẫu số 23-DS ban hành kèm theo Nghị quyết 01/2017/NQ-HĐTP.
Bản chính Giấy đăng ký kết hôn;
Bản sao chứng thực CCCD/CMND của các bên;
Bản sao chứng thực giấy khai sinh của con;
Hồ sơ tài sản chung (nếu có tranh chấp);
Chứng cứ vi phạm nghĩa vụ vợ chồng (hình ảnh, tin nhắn, kết luận giám định, biên bản công an…).
Quy trình ly hôn sẽ bao gồm các bước sau:
Bước 1: Nộp đơn ly hôn tại tòa án có thẩm quyền
Bước 2: Xử lý đơn khởi kiện
Trong giai đoạn này Thẩm phán sẽ xem xét ra các thông báo sau:
Thông báo sửa đổi, bổ sung đơn khởi kiện;
Thông báo tạm ứng án phí hoặc;
Thông báo trả lại đơn khởi kiện
Bước 3: Thụ lý và tiến hành hòa giải
Sau khi đóng tạm ứng án phí Tòa án sẽ ra thông báo thụ lý đơn khởi kiện.
Hòa giải tại Tòa án: Hòa giải được tổ chức trừ trường hợp vụ án không được hòa giải hoặc không thể hòa giải.
Nếu hòa giải thành: Tòa án lập biên bản hòa giải thành và sau 07 ngày, nếu các bên không thay đổi ý kiến, Tòa án ra quyết định công nhận hòa giải thành (có hiệu lực ngay, không kháng cáo).
Nếu hòa giải không thành: Tòa án lập biên bản hòa giải không thành và chuyển sang giai đoạn xét xử.
Bước 4: Quyết định đưa vụ án ra xét xử
Tòa án gửi giấy triệu tập cho các đương sự, thông báo thời gian và địa điểm mở phiên tòa sơ thẩm.
Nếu hồ sơ đầy đủ và đủ điều kiện xét xử, Tòa án tiến hành phiên tòa, ban hành bản án chấm dứt quan hệ hôn nhân.
Việc vắng mặt trong ly hôn đơn phương được pháp luật quy định rõ tại Điều 228 BLTTDS 2015. Quy định này bảo đảm quyền tố tụng của đương sự trong trường hợp không thể trực tiếp tham gia phiên tòa. Tòa án được phép xét xử vắng mặt nếu thuộc các trường hợp sau:
Người yêu cầu có đơn đề nghị xét xử vắng mặt;
Có người đại diện hợp pháp tham dự phiên tòa;
Sự kiện bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan khiến đương sự không thể tham gia.
Nếu bị đơn vắng mặt lần thứ hai dù đã được triệu tập hợp lệ, Tòa án tiến hành xét xử vắng mặt. Ngược lại, nếu người yêu cầu ly hôn đơn phương vắng mặt hai lần liên tiếp, Tòa án đình chỉ yêu cầu vì được xem là từ bỏ quyền khởi kiện.
Hãng luật Thành Danh luôn đồng hành cùng Quý khách hàng trong toàn bộ quy trình ly hôn đơn phương, từ chuẩn bị chứng cứ, nộp hồ sơ, tham gia hòa giải đến đại diện tại phiên tòa. Với kinh nghiệm chuyên sâu và chiến lược pháp lý phù hợp từng trường hợp, chúng tôi bảo đảm bảo vệ tối đa quyền lợi hợp pháp của Quý khách hàng. Vui lòng liên hệ với chúng tôi để được hỗ trợ pháp lý ngay hôm nay.
=================================
CÔNG TY LUẬT TNHH MTV HÃNG LUẬT THÀNH DANH
Địa chỉ trụ sở: 7C Nguyễn Văn Tiết, phường Lái Thiêu, Thành phố Hồ Chí Minh
Địa chỉ chi nhánh: 38 Bùi Viện, Đồng Xoài, Đồng Nai
Địa chỉ Văn phòng giao dịch: 278 Phạm Văn Bạch, phường Tân Sơn, Thành phố Hồ Chí Minh
Hotline: 0962 442 839
Email: hangluatthanhdanh@gmail.com
Web: www.hangluatthanhdanh.vn
Giờ làm việc: Thứ 2 đến Thứ 6 - 7:30AM to 5:30PM. Thứ 7 - 7:30Am to 11:30AM
Hotline