Quyền yêu cầu cấp dưỡng trong các vụ án ly hôn - Hãng luật Thành Danh

Quyền yêu cầu cấp dưỡng trong các vụ án ly hôn là cơ chế thể hiện trách nhiệm giữa cha mẹ và con trong giai đoạn sau ly hôn theo Luật Hôn nhân và Gia đình. Cơ chế này xác định nghĩa vụ của người không trực tiếp nuôi con trong hệ thống pháp luật hôn nhân gia đình. Nội dung dưới đây phân tích nghĩa vụ cấp dưỡng, mức cấp dưỡng tối thiểu và thủ tục yêu cầu cấp dưỡng sau ly hôn.

Quy định về nghĩa vụ cấp dưỡng sau ly hôn

Nghĩa vụ cấp dưỡng sau ly hôn hiện nay

Căn cứ theo khoản 24 Điều 3 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 quy định về khái niệm cấp dưỡng như sau: cấp dưỡng là nghĩa vụ đóng góp tiền hoặc tài sản để bảo đảm nhu cầu thiết yếu của người được cấp dưỡng

Người được cấp dưỡng bao gồm:

• Người chưa thành niên, 

• Người đã thành niên mà không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình

• Hoặc người gặp khó khăn, túng thiếu

Ngoài ra theo Điều 82 cũng quy định “Cha, mẹ không trực tiếp nuôi con có nghĩa vụ cấp dưỡng cho con.”

Do đó, khi quan hệ hôn nhân chấm dứt, nghĩa vụ cấp dưỡng phát sinh đối với:

• Người không trực tiếp chăm sóc con chưa thành niên hoặc con đã thành niên nhưng không có khả năng lao động, không có tài sản để tự bảo đảm cuộc sống, vẫn phải thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng.

• Giữa vợ và chồng, nghĩa vụ cấp dưỡng được đặt ra khi một bên rơi vào tình trạng thiếu thốn, gặp khó khăn và có yêu cầu hợp pháp.

Quy định về mức cấp dưỡng nuôi con tối thiểu

Mức cấp dưỡng trong vụ án ly hôn được quy định tại Điều 116 Luật hôn nhân và Gia đình 2014, theo đó: 

• Mức cấp dưỡng do người có nghĩa vụ cấp dưỡng và người được cấp dưỡng hoặc người giám hộ của người đó thỏa thuận;

• Căn cứ thỏa thuận sẽ dựa vào vào thu nhập, khả năng thực tế của người có nghĩa vụ cấp dưỡng và nhu cầu thiết yếu của người được cấp dưỡng;

• Trường hợp các bên không thỏa thuận được thì yêu cầu Tòa án giải quyết.

Ngoài ra, theo Điều 7 Nghị quyết 01/2024/NQ-HĐTP quy định tiền cấp dưỡng sẽ theo toàn bộ chi phí cho việc nuôi dưỡng, học tập của con. 

Trong trường hợp Tòa án quyết định mức cấp dưỡng, thì mức cấp dưỡng không thấp hơn một nửa tháng lương tối thiểu vùng tại nơi người cấp dưỡng đang cư trú cho mỗi tháng đối với mỗi người con theo Nghị định 74/2024/NĐ-CP.

Mức lương tối thiểu vùng hiện hành gồm:

• Vùng I: 4.960.000 đồng/tháng.

• Vùng II: 4.410.000 đồng/tháng.

• Vùng III: 3.860.000 đồng/tháng.

• Vùng IV: 3.450.000 đồng/tháng.

Tương ứng, mức cấp dưỡng tối thiểu không thấp hơn:

• 2.480.000 đồng/tháng tại Vùng I.

• 2.205.000 đồng/tháng tại Vùng II.

• 1.930.000 đồng/tháng tại Vùng III.

• 1.725.000 đồng/tháng tại Vùng IV.

Ngoài ra, một số vấn đề liên quan đến nghĩa vụ cấp dưỡng, gồm:

• Mức cấp dưỡng có thể thay đổi khi có lý do chính đáng. 

• Trong nhiều vụ án ly hôn, Tòa án thường xác định mức cấp dưỡng từ 15–30% thu nhập của người phải cấp dưỡng, dựa trên chứng cứ về thu nhập và điều kiện sinh hoạt thực tế. 

• Phương thức cấp dưỡng có thể theo tháng, quý, nửa năm, năm hoặc một lần tùy thỏa thuận.

Thủ tục yêu cầu cấp dưỡng sau ly hôn

Về thủ tục yêu cầu cấp dưỡng sau ly hôn được chia ra là 2 trường hợp:

Yêu cầu cấp dưỡng sau khi có bản án/quyết định của Tòa án mà bên có nghĩa vụ cấp dưỡng chưa thực hiện hoặc không thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng theo bản án/quyết định của Tòa. 

Thủ tục thực hiện:

Bước 1: Nộp hồ sơ gồm

• Đơn yêu cầu thi hành án

• Bản án/quyết định của Tòa án (bản sao)

• CCCD người yêu cầu (bản sao)

• Các tài liệu, chứng cứ khác có liên quan

Hồ sơ được nộp tại cơ quan thi hành án dân sự có thẩm quyền.

Bước 2: Xử lý hồ sơ

Cơ quan thi hành án có nghĩa vụ ra quyết định thi hành án trong thời gian 5 ngày làm việc kể từ ngày nhận được yêu cầu hợp lệ

Hai bên tự thỏa thuận về mức cấp dưỡng, không yêu cầu Tòa án giải quyết. Sau đó, bên không trực tiếp nuôi con không thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng, người trực tiếp nuôi con yêu cầu cấp dưỡng ra Tòa án

Bước 1: Nộp hồ sơ, gồm

• Đơn khởi kiện yêu cầu cấp dưỡng nuôi con;

• Căn cước công dân/CMND (bản sao);

• Giấy xác nhận thông tin cư trú của các bên;

• Bản án/quyết định ly hôn (bản sao);

• Giấy khai sinh của con (bản sao);

• Tài liệu chứng minh nhu cầu cấp dưỡng của con (hóa đơn chi phí, học phí…);

• Tài liệu chứng minh thu nhập hoặc khả năng tài chính của người phải cấp dưỡng (nếu có).

Nộp trực tiếp hoặc qua bưu điện đến Tòa án nhân dân nơi người không thực hiện cấp dưỡng cư trú (nơi bị đơn cư trú).

 Bước 2: Tòa án giải quyết

Tòa án sẽ:

• Thông báo nộp tạm ứng án phí;

• Thụ lý vụ án;

• Giải quyết và ra bản án/quyết định buộc cấp dưỡng (nếu đủ căn cứ).

Sau khi có bản án, người trực tiếp nuôi con có thể tiếp tục yêu cầu thi hành án theo quy định

Kết luận

Việc thực hiện quyền yêu cầu cấp dưỡng trong các vụ án ly hôn giúp Quý khách hàng bảo vệ quyền lợi hợp pháp của con và bảo đảm việc thi hành nghĩa vụ theo đúng quy định pháp luật. Để được hỗ trợ chuyên sâu và thực hiện thủ tục một cách chính xác, Quý khách vui lòng liên hệ với Hãng luật Thành Danh.

=================================

CÔNG TY LUẬT TNHH MTV HÃNG LUẬT THÀNH DANH

• Luật sư Đậu Đức Ninh
• Hotline: 0962.442.839
• Email: hangluatthanhdanh@gmail.com
• Website: hangluatthanhdanh.vn
• Fanpage: THANH DANH LAW FIRM 
• Tiktok: Hãng Luật Thành Danh
• Địa chỉ trụ sở chính: 7C, Nguyễn Văn Tiết, Lái Thiêu, TP. Hồ Chí Minh
• Địa chỉ chi nhánh: 38, Bùi Viện, Đồng Xoài, Đồng Nai
• Địa chỉ VPGD: 278, Phạm Văn Bạch, Tân Sơn, TP. Hồ Chí Minh