Tranh chấp quyền sử dụng đất - Những điều cần lưu ý - Hãng luật Thành Danh

Tranh chấp quyền sử dụng đất thường xảy ra khi các bên không thống nhất về ranh giới, quyền sở hữu hoặc việc chuyển nhượng đất. Nhiều trường hợp phát sinh do mua bán không giấy tờ, sai sót khi cấp Sổ đỏ hoặc tranh chấp thừa kế. 

Những lưu ý khi giải quyết tranh chấp quyền sử dụng đất

Thế nào là tranh chấp về quyền sử dụng đất 

Tranh chấp quyền sử dụng đất theo khoản 47 Điều 3 Luật Đất đai 2024 là tranh chấp về quyền, nghĩa vụ của người sử dụng đất giữa hai hoặc nhiều bên trong quan hệ đất đai. 

Cụ thể, tranh chấp về quyền sử dụng đất được phân biệt hai nhóm tranh chấp chính: 

• tranh chấp xác định chủ thể có quyền sử dụng đất hợp pháp 

• tranh chấp phát sinh từ giao dịch, thừa kế, hoặc chia tài sản chung có liên quan đến quyền sử dụng đất.

Các phương thức giải quyết tranh chấp quyền sử dụng đất 

Giải quyết tranh chấp quyền sử dụng đất hiện được điều chỉnh tại Điều 235, 236 Luật Đất đai 2024. Các phương thức chính bao gồm: hòa giải, yêu cầu giải quyết tranh chấp tại UBND cấp có thẩm quyền, khởi kiện tại Tòa án và trọng tài thương mại đối với tranh chấp phát sinh từ hoạt động thương mại.

Hòa giải tranh chấp quyền sử dụng đất

Theo quy định tại khoản 1 Điều 235 Luật Đất đai 2024, nhà nước khuyến khích các bên giải quyết tranh chấp quyền sử dụng đất bằng các phương thức hòa giải như sau: 

• Tự hòa giải;

• Hòa giải ở cơ sở theo quy định về hòa giải ở cơ sở;

• Hòa giải theo quy định của pháp luật về hòa giải thương mại;

• Hoặc các cơ chế hòa giải khác. 

Trong đó, đối với tranh chấp đất đai xác định ai là người có quyền sở hữu hợp pháp thì thù tục hòa giải tại Ủy ban nhân dân cấp xã là thủ tục bắt buộc trước khi tiến hành khởi kiện (theo quy định tại khoản 2 Điều 235 Luật đất đai 2024).  

Giải quyết hành chính tại UBND

Các bên có quyền nộp đơn yêu cầu giải quyết tranh chấp tại Ủy ban nhân dân các cấp có thẩm quyền. Theo quy định tại khoản 2 Điều 235 và khoản 2, 3 Điều 236 Luật Đất đai 2024, điều kiện để nộp đơn yêu cầu giải quyết tranh chấp bao gồm:

• Áp dụng cho các trường hợp không có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hoặc hồ sơ pháp lý quy định tại Điều 137 Luật Đất đai 2024.

• Các bên đã thực hiện hòa giải tại Ủy ban nhân dân cấp xã nhưng không thành.

Thẩm quyền giải quyết tranh chấp sẽ là UBND cấp huyện hoặc cấp tỉnh có tùy theo tính chất của vụ việc tranh chấp.

Khởi kiện tại Tòa án nhân dân

Khởi kiện tại Tòa án là phương thức giải quyết áp dụng đối với tất cả tranh chấp về quyền sử dụng đất. Thủ tục khởi kiện được quy định cụ thể tại Bộ luật Tố tụng dân sự 2015. Theo đó, để tiến hành khởi kiện, người khởi kiện cần chuẩn bị các hồ sơ:

• Đơn khởi kiện;

• Tài liệu chứng cứ kèm theo;

• Biên bản hòa giải tại Ủy ban nhân dân cấp xã (đối với tranh chấp ai là người có quyền sử dụng đất)…..

Giải quyết tranh chấp bằng trọng tài thương mại

Theo quy định tại khoản 5 Điều 236 Luật đất đai 2024, đối với những tranh chấp về quyền sử dụng đất mà có từ hoạt động thương mại có thể được giải quyết bằng phương thức trọng tài thương mại. 

Tuy nhiên, các bên cần phải có thỏa thuận lựa chọn trọng tài để giải quyết tranh chấp. 

Những lưu ý khi giải quyết tranh chấp quyền sử dụng đất 

Trong quá trình giải quyết tranh chấp quyền sử dụng đất, các bên cần lưu ý một số yếu tố pháp lý quan trọng như sau:

• Xác định đúng loại tranh chấp: Phân biệt giữa tranh chấp về ai là người có quyền sử dụng đất hợp pháp và tranh chấp phát sinh từ giao dịch, thừa kế, hoặc chia tài sản chung.

• Thực hiện hòa giải đúng quy định: Cần lưu ý những tranh chấp về người có quyền sử dụng đất bắt buộc hòa giải tại UBND cấp xã trước khi khởi kiện. 

• Chuẩn bị đầy đủ chứng cứ pháp lý: Bao gồm Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, hợp đồng chuyển nhượng, biên bản hòa giải, trích lục bản đồ địa chính, chứng cứ về nguồn gốc đất, hoặc văn bản thỏa thuận (nếu có).

• Xác định đúng thẩm quyền giải quyết: cần xác định đúng thẩm quyền Tòa án giải quyết để tránh trường hợp bị Tòa án trả lại đơn. 

Kết luận

Giải quyết tranh chấp quyền sử dụng đất luôn đòi hỏi sự cẩn trọng trong từng giai đoạn và am hiểu sâu về quy định hiện hành. Việc lựa chọn đúng phương thức xử lý sẽ giúp hạn chế rủi ro, bảo toàn quyền lợi và tránh kéo dài tranh chấp. Với kinh nghiệm thực tiễn trong lĩnh vực đất đai, HÃNG LUẬT THÀNH DANH sẽ hỗ trợ khách hàng một cách tốt nhất.

==========================

CÔNG TY LUẬT TNHH MTV HÃNG LUẬT THÀNH DANH

• Trụ sở: 7C Nguyễn Văn Tiết, Lái Thiêu, TP. Hồ Chí Minh
• Văn phòng: 38 Bùi Viện, P. Đồng Xoài, tỉnh Đồng Nai
• Hotline: 0962 442 839
• Email: hangluatthanhdanh@gmail.com
• Website: www.hangluatthanhdanh.vn